Gaz Yakan Cihazlar Yönetmeliği (2009/142/AT)

Kiwa Meyer Belgelendirme Hizmetleri A.Ş. gaz yakan cihazlar olarak AT Tip İncelemesi Modül B ve AT Tipe Uygunluk beyanı Modül C den yeni ismi ile 2009/142/AT eski ismi 90/396/EC AT yönetmeliğine göre akreditedir. Bu yönetmeliğin amacı, gaz yakan cihazlar ve bu cihazların donanımları normal olarak kullanıldığında insan, evcil hayvan ve eşyalarına hiçbir şekilde zarar vermeden piyasaya sunulmasını ve/veya hizmete alınmasını amaçlamaktadır. Yapılan araştırmalar, ar-ge çalışmaları ve tecrübeler ile gaz yakan cihazların hangi sebeplerden dolayı tehlike arz ettikleri tespit edilmiş ve bunların önüne geçilebilmesi için bu yönetmelik ve alt standartları oluşturulmuştur. Bu sayede üretici onaylanmış kuruluşlar ile belgelendirdiği ürününü piyasaya rahatlıklar sunabilmektedir. Endüstriyel tesisler için özel olarak geliştirilen ve endüstriyel proseslerde kullanılan ürünler bu kapsamın dışında kalmaktadır.

Bu Kimler İçin Geçerlidir?

Bu yönetmelik dahilinde bulunan cihazları üreten ve ürünleri için standartlardaki gerekliliklerini yerine getirip testleri ve denetimleri başarı ile tamamlayan her üretici ürünlerine belge alabilir.

Neden Gereklidir?

Günümüz Türkiyesi’nde üretici, kapsam dahilinde herhangi bir gaz yakan cihaz ürettiği zaman doğalgaz ile beslemesi sağlanması gerekiyor ise gazının bağlanıp açılabilmesi için ürünün belgeli olması gerekmektedir. Bu denetimi sağlayan kurum ise GazMer’dir. GazMer, gaz açımını yapacağı zaman orada bulunan ürünlerin belgelerini kontrol eder ve belgeli ise sistem dahilinde gaz açılımını yapar. Çünkü belgeli olan ürün güvenliği birtakım test ve denetimlerle ispatlanmış ürün anlamına gelmektedir. Aynı şekilde üretici yurtdışına ürün ihraç ettiği zaman hedef ülkelere göre ürünlerin belgeli olması gerekmektedir. Bunlardan hariç en önemli sebep ise insan, evcil hayvan ve eşyalarının güvenliği açısından gereklidir.

Hangi Ürünler

Gaz Yakan Cihazlar kapsamında çok fazla ürün bulunmaktadır. Bu ürünler aşağıda sıralanmıştır.

  • Brülör
  • Buhar Üretici
  • Duvar Tipi Kazan
  • Dış Mekan Isıtıcı
  • Endüstriyel Fırın
  • Endüstriyel Kurutma Cihazları
  • Endüstriyel Pişirme Cihazları
  • Evsel Pişirme Cihazları
  • Isı Pompası
  • Kat Kaloriferi
  • Kazan
  • Kombi
  • Radyant Isıtıcı
  • Soba

şeklinde sıralanabilir.

Ön Gereksinimler Nelerdir?

Firmalar yönetmeliğin ve standardın belirttiği ve ürünlerin üzerinde bulunması gereken birtakım donanımsal ve fiziksel özellikleri yerine getirmesi gerekmektedir. Genel olarak bunlar:

  •  Gaz Vanalarının termokupllu olması
  • Ürünlerin sıcaklık yalıtımı için izolasyonlu olması
  • Üründe baca var ise bacalarının ürünün yanması sonucu oluşturduğu atık gazı her koşulda tam olarak tahliye edebilmesini sağlayacak şekilde tasarlanması
  • Cihazların üzerinde elektriksel aksamlar var ise 2006/95/EC yönetmeliğine uygun olarak üretilmesi
  • ISO 9001 belgesini firmaya adapte edebiliyorsa, ürünlerin izlenilebilirliği açısından almaları yararlı olur
  • Ürünleri normal kullanımda ve test için normal şartların üzerinde kullanılması sırasında hiçbir fiziki özelliğini kaybetmeden kendini muhafaza edebilecek şekilde tasarlanması gerekmektedir.

Kısaca Belgelendirme Süreci:

Ürünleri için teknik ve donanımsal yeterlilikleri yerine getiren üretici, teste alınması için ürününü onaylanmış kuruluşa teknik dosyası ile birlikte yollaması gerekmektedir. Teknik dosyası incelenen ürün, uygun görülür ise teste alınır. Ürün, testlerden başarı ile geçmişse, ürüne ait dosya tamamların ve kurulun huzuruna çıkarılır. Testlerden geçemeyen ürün için uygunsuzluk raporu hazırlanır ve üreticiye yollanır. Üretici bu rapor dahilinde ürününü revize eder ve tekrar onaylanmış kuruluşa yollar. İncelenen dosya uygun görülürse sertifikası yayımlanır.

Ne zaman gereklidir?

YÖNETMELİK HAKKINDA BAZI BİLGİLER
 
Tanımlar

 
Gaz Yakan Cihaz: Yemek pişirme, ısıtma, sıcak su üretme, soğutma, ışıklandırma yada temizlik amaçlı 105° C yi geçmeyen, normal su sıcaklığında kullanılabilir gaz yakıtlı ürünlerdir. Bundan böyle “cihaz” veya “cihazlar” olarak adlandırılacaktır. Basınçlı yakıcılar ve bu yakıcılar ile teçhizatlandırılan ısıtıcılar da bu cihazlardandır.
Teçhizat : Ticari amaçla ayrı pazarlanan ve gaz yakıtlı cihazlara monte edilmek üzere tasarımlanan yada bu tip bir cihazı oluşturmak için bir araya getirilen basınçlı yakıcılar ile donatılan ısıtıcılar ve basınçlı yakıcılar dışındaki güvenlik kontrol aygıtlarını ve kısmi montaj ve düzenleyici aygıtları,
Gaz Yakıtı: 1 bar basınç altında 15° C sıcaklıkta gaz haline bulunan her türlü yakıtı,
Cihazın Normal Kullanımı: Cihazın, kullanım ve montaj kılavuzunda belirtilen esaslara uygun olarak doğru monte edilmesi ile gaz yakıtın basınç ve kalitesindeki normal değişimler çerçevesinde hizmete sunulması ve kullanımını,
 
GAZ YAKAN CİHAZLAR YÖNETMELİĞİ KAPSAMINA GİREN CİHAZLAR

  • Gaz yakan merkezi ısıtma kazanları
  • Sıvılaştırılmış Petrol Gazı (LPG) yakan cihazlar
  • Evlerde kullanılan, gazlı su ısıtıcıları
  • Fan üflemeli gaz brülörleri
  • Gazla çalışan ocaklar
  • Gazla çalışan hava ısıtıcıları
  • Müstakil, gazla çalışan ısıtıcılar
  • Gazla çalışan sanayi mutfak aletleri
  • Gazla çalışan ve evlerde kullanılmayan asma tip radyan ısıtıcılar
  • Lastik ve plastik hortum ve aksesuarları
  • Gaz brülörlerini ve gaz yakan aletleri denetleyen emniyet ve kontrol cihazları

Tertibatlar

  • Gaz vanası
  • Ateşleyici
  • Elastomer malzemeler

 

Yönetmeliğin Kapsamı
 
a. Bu Yönetmelik normal su sıcaklığı 105°C’yı aşmayan pişirme, ısıtma, sıcak su üretimi, soğutma, aydınlatma veya yıkama gibi işlemler için gaz yakan cihazlara uygulanır. Gaz (gazlı yakıt) yakan cihazlar bundan sonra “cihazlar” olarak atfedilir. Brülörler ve bu tip brülöre sahip ısıtma üniteleri “cihaz” olarak dikkate alınır. Ticari kullanım için ayrı olarak pazarlanan ve gaz yakan cihazlarda kullanılan veya monte edilen; brülörler veya brülörlü ısıtma ünitelerinin dışındaki güvenlik, kontrol veya ayarlama cihazları ve yarı-mamüller bundan sonra “fitting” olarak atfedilir.
b. Endüstriyel alanlarda endüstriyel proseslerde kullanılmak üzere özel olarak tasarımlanmış cihazlar paragraf 1’te tanımlanan kapsamın dışındadır.
c. Bu yönetmeliğin amacına uygun olarak, “gazlı yakıt” 15°C’de 1 bar’lık basınç altında gaz halindeki herhangi bir yakıttır.
d. Bu yönetmeliğin amacına uygun olarak, bir cihazın “normal kullanılması”: cihazın imalatçının talimatlarına göre doğru bir şekilde tesis edildiği ve düzenli olarak servise alındığı, gaz kalitesindeki normal değişimle ve basınç kaynağındaki normal sapma ile kullanıldığı ve tasarlanmış amacına göre kullanıldığı anlamına gelir.
 
Yasal Durum:

29 Haziran 1990 tarihinden itibaren, 90/396/EEC Gaz Yakan Cihazlar Yönetmeliği (Appliances Burning Gaseous Fuels Directive) Üye Ülkelerde zorunlu olmuştur.  
19 Mart 2003 de Türkiye de Gaz Yakan Cihazlar Yönetmeliği (90/396/AT) olarak yayınlanmıştır ve 1 Ocak 2004 tarihinde zorunlu hale gelmiştir.
 
Uygunluk Değerlendirme Prosedürleri

  • AT Tip İncelemesi (Modül B) (EK II Madde 1)
  • AT Tip Uygunluk Beyanı (Modül C) (EK II Madde 2)
  • AT Tip Uygunluk Beyanı (Modül D) (EK II Madde 3) Üretim Kalite Güvencesi (ISO 9001:2000 Madde 7.3)
  • AT Tip Uygunluk Beyanı (Modül E) (EK II Madde 4)  Ürün Kalite Güvencesi (ISO 9001:2000 Madde 7.1 7.2.3 7.3 7.4 7.5.1 7.5.2 7.5.3)
  • AT Tip Doğrulaması (Modül F) (EK II Madde 5)AT Birim Doğrulaması (Modül G) (EKII Madde 6)

 

Neden Kiwa Meyer?

Kiwa Meyer bu alanda akredite olup Türkiye’de gaz yakan cihazlar belgelendirmesinde öncü firmalardan biri olma özelliği taşımaktadır. Deneyimli kadrosu ve çözüm odaklı çalışma prensibi ile müşterilerine her zaman teknik destek sağlamaktadır. Her zaman iş etiği ve ahlakını ön planda tutmuş ve tarafsız olma duruşunu hiçbir koşulda bozmamıştır.